Tez literatür taraması nasıl yapılır? Örnek ve matris

Tez literatür taraması, araştırma sorusuyla ilgili çalışmaları bulma, seçme, karşılaştırma ve bulgularını yorumlama sürecidir. Soruyu daraltın, Türkçe ve İngilizce anahtar kelimelerle arayın, sorgularınızı kaydedin ve seçtiğiniz kaynakları literatür matrisine işleyin. Son metni, kaynakların ortak bulguları, ayrıştıkları noktalar ve araştırma sorunuzla ilişkisi etrafında kurun.

Tez literatür taramasında önce sorgu kaydedilir, sonra çalışmalar seçilir ve bulgular aynı alanlarla karşılaştırılır.

Tez için literatür taramasının beş adımı

  1. Soruyu ve kapsamı yazın. Konuyu, inceleme birimini ve bağlamı tanımlayın. Örneğin üniversite kütüphanelerinin çalışma saatleriyle ilgileniyorsanız hizmete erişim, ziyaret sayısı ve öğrenci tercihinden hangisini inceleyeceğinizi belirleyin.
  2. Anahtar kelimeleri gruplandırın. Her kavram için eş anlamlıları ve İngilizce karşılıkları yazın. İlk aramada işe yarayan yayınların başlık, özet ve dizin terimlerinden yararlanın.
  3. Kaynakları belirleyin ve sorguları kaydedin. Tezleri YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde, Türkiye’deki makaleleri TR Dizin’de, alan yayınlarını ise üniversite kütüphanenizden erişebildiğiniz uygun veri tabanlarında arayın. Sistem adını, arama tarihini, tam sorguyu ve uygulanan filtreleri yazın. YÖK Ulusal Tez Merkezi · TR Dizin arama ekranı
  4. Kaynakları ölçütlerle seçin. Önce başlık ve özeti, ardından erişebildiğiniz tam metni inceleyin. Konu, araştırma bağlamı, yayın türü ve varsa gerekçeli tarih aralığı için aynı ölçütleri uygulayın. Tekrar eden kayıtları ayıklayın ve önemli eleme gerekçelerini not edin.
  5. Bulguları ve yöntemleri karşılaştırın. Her çalışma için veri kaynağını, yöntemi, ilgili bulguyu ve sınırlılığı kaydedin. Benzer temaları bir arada tartışın ve sonuçlardaki farkların hangi yöntem ya da bağlamdan kaynaklanabileceğini inceleyin.

Literatür taraması için anahtar kelime örneği

“Üniversite kütüphanelerinde uzatılmış çalışma saatleri nasıl inceleniyor?” sorusunu iki kavrama ayırabilirsiniz. Birinci kavram için üniversite kütüphanesi ve akademik kütüphane, ikinci kavram için çalışma saatleri ve uzatılmış saatler kullanın. Aynı kavramın seçeneklerini OR, farklı kavram gruplarını AND ile birleştirin. Veri tabanı bu dizimi desteklemiyorsa terimleri ayrı ayrı deneyin veya gelişmiş arama kutularına yerleştirin. Koç Üniversitesi Kütüphanesi arama rehberi

  • Türkçe sorgu. ("üniversite kütüphanesi" OR "akademik kütüphane") AND ("çalışma saatleri" OR "uzatılmış saatler")
  • İngilizce sorgu. ("academic libraries" OR "university libraries") AND ("opening hours" OR "extended hours")

Sonuç azsa önce kavram gruplarını ayrı ayrı arayın ve yeni terimler toplayın. Sonuç çoksa “sınav haftası” gibi araştırma sorunuzla ilişkili bir terim ekleyin veya başlık ve özet alanlarını kullanın. Aramanın ilk ve son hâlini kaydetmeniz, kapsamı neden değiştirdiğinizi açıklamanızı sağlar.

YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde tez nasıl sorgulanır?

Ulusal Tez Merkezi’nde terimi yazdıktan sonra aranacak alanı seçin. Başlık taraması için Tez Adı, konu terimleri için Konu veya Anahtar Kelime alanını deneyin. Eserin numarasını biliyorsanız ana ekrandaki Tez No alanını kullanın. Detaylı Arama ekranında üniversite, enstitü, ana bilim dalı veya tez türüyle kapsamı daraltabilirsiniz. YÖK arama ekranları

İlgili tezlerin başlığını, özetini ve tez numarasını kaydedin. Tam metni okumak için tez kaydındaki erişim durumunu kontrol edin. YÖK, yayımlanmasına izin verilen tezlerin tam metnini erişime açar. Erişim kapalıysa üniversite kütüphanenize TÜBESS üzerinden basılı kopya olanağını sorun. YÖK erişim açıklaması

Literatür matrisi örneği

Literatür matrisi, çalışmaları aynı alanlara göre karşılaştırdığınız bir tablodur. Her satırda kaynak künyesini, bağlamı, veri ve yöntemi, araştırma sorunuzla ilgili bulguyu ve sınırlılığı ayrı tutun. Sayfa veya bölüm bilgisi, bulguya yeniden dönmenizi sağlar.

Kurgusal örnek. A ve B aşağıdaki kullanım biçimini göstermek için üretilmiştir. Yayın adı, gerçek araştırma verisi veya atıf olarak kullanılmaz.

Kayıt A
Bir üniversitede kartlı giriş sayıları önceden seçilmiş akşam dilimlerinde karşılaştırılmış olsun. Uzatılan saatlerde ziyaret kaydedilmiş. Giriş kayıtları öğrencilerin ziyaret gerekçesini göstermiyor.
Kayıt B
Başka bir üniversitedeki ankette öğrenciler akşam saatlerinin uygunluğunu değerlendirmiş olsun. Bazı katılımcılar daha geç saatleri tercih etmiş. Anket sonuçlarından gerçek ziyaret sayısı çıkarılamıyor.

Boş literatür matrisi şablonunu indir (CSV). Excel’de sütunlar birleşik görünürse dosyayı içe aktarırken ayırıcı olarak virgül seçin.

Literatür taraması paragrafı nasıl yazılır?

Paragrafı ana iddiayla açın, ilgili kanıtları bir araya getirin ve kaynakların hangi koşullarda ayrıştığını açıklayın. Örnekteki iki kayıt şöyle birleştirilebilir.

Uzatılmış kütüphane saatlerine ilişkin değerlendirmeler, gerçek kullanımı ve kullanıcı tercihini farklı araçlarla ölçebilir. A, kartlı giriş kayıtlarından ziyaretleri gözlemlerken B, bir anket üzerinden tercihleri gösterir. Bu iki ölçüm birbirini tamamlar. Saatlerin uzatılmasıyla ziyaret sayısı arasındaki neden-sonuç ilişkisini değerlendirmek için dönem, sınav takvimi ve benzer bağlamların ayrıca karşılaştırılması gerekir.

Tezinizde her iddiayı onu destekleyen gerçek kaynağa bağlayın. Aynı veri setini kullanan yayınları bağımsız kanıt gibi saymayın. Kaynağın künyesini doğrulamak için APA 7 kaynakça kontrolünü, araştırma açığını öneriye taşımak için dolu tez önerisi örneğini kullanabilirsiniz.

Literatür taraması ile sistematik derleme arasındaki fark nedir?

Tezdeki bir literatür taraması, araştırma sorusunun geçmiş çalışmalarla ilişkisini açıklar. Sistematik derleme ise önceden belirlenen ölçütlerle kanıt toplama, seçme, değerlendirme ve sentezleme yöntemini araştırmanın merkezine alır. Teziniz sistematik derlemeyse enstitünüzle protokol ve kullanılacak raporlama standardını belirleyin. PRISMA sistematik derlemelerin nasıl raporlandığına ilişkin rehberlik sağlar. PRISMA açıklaması

Tez yazımı için adım adım çalışma planı · Yöntem desteğinin kapsamı